sayenews.com

کد خبر : ۲۱۸۳
پ
تاریخ انتشار : ۲۱ مهر ۱۳۸۷ - ۱۴:۰۶
با چنين شرايطی در آخرين سال رياست جمهوری محمود احمدی نژاد روابط تهران - قم به تيره ترين سطح ممکن رسيده است. آيا راهی براي ترميم اين رابطه وجود دارد؟ آيا دولتمردان نهم بنايی براي بهبود رابطه دارند؟ آيا آنها خود را بي نياز از حمايت روحانيون و مراجع در دهمين انتخابات رياست جمهوری مي بينند؟ اينها سوال هايی هستند که پاسخ آن را تنها دولتمردان نهم مي دانند.
ديگر نمي توان کتمان کرد. نه لبخندهاي ملايم، نه لحن نرم و بي تفاوت و نه اظهارات توجيه کننده هيچ کدام فايده يي براي پرده پوشي ندارد. حتي دلجويي هاي غيرآشکار در ملاقات هاي خصوصي هم مرهمي براي اين زخم نبود. آزردگي روحانيت از دولت نهم ديگر مزمن شده است و درمان آساني ندارد. اگر روحانيون در نخستين سال رياست جمهوري محمود احمدي نژاد از شخص وي به واسطه سخنانش درباره هاله نور گلايه داشتند، هم اکنون از اطرافيان او بيشتر ناخرسند هستند، چون آنان به طور مستقيم نهاد روحانيت را هدف قرار داده اند.

نوشته هاي اخير «محمد نوري زاد» کارگردان و از حاميان دولت درباره روحانيت چنان دلخوري به وجود آ ورد که تمام مسائل سه سال و نيم اخير بين دولت و قم را دوباره زنده کرد.

اين عضو سابق تحريريه روزنامه کيهان در مطلبي در وبلاگ شخصي اش از روحانيون خواسته بود به جاي دخالت در امور دولت و حکومت به مسائلي ديني بپردازند.

وي که درست در اوج ماجراهاي رحيم مشايي دست به قلم شده بود، دولت، دستگاه قضايي، مجلس، مجمع تشخيص مصلحت نظام، شوراي نگهبان و بالاخره مقام رهبري را تنها نهادهايي دانسته بود که مي توانند درباره مشايي نظر دهند.

مطلب نوري زاد که لحن و محتواي بي سابقه يي داشت بلوايي در ميان روحانيون به پا کرد. روحانيون ارشد حوزه علميه و جامعتين اين بار به صحنه آمدند و به وهن مرجعيت هشدار دادند و خواستار برخورد با نويسنده مطلب توهين آميز شدند. اما ماجرا در حد يک تذکر باقي نماند و جامعه مدرسين حوزه علميه قم به طور رسمي از محمد نوري زاد شکايت قضايي کرد و دادستان کل کشور نيز بلافاصله از بررسي پرونده اين شکايت خبر داد.

يادداشت نوري زاد - که محتواي آن حمايت از دولت با طعنه به مراجع بود - کار را براي رئيس جمهور مکلاي نهم سخت تر کرد. او که در اوج ماجراي معاونش قرار داشت و سعي مي کرد از طريق مشاوران روحاني و يارانش، روحانيون را در قضيه سخنان «اسفنديار رحيم مشايي» قانع کند، با مطالب نوري زاد در شرايط دشوارتري قرار گرفت، چرا که نوري زاد در حمايت از مشايي نوشته بود.

اسفنديار رحيم مشايي معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي چندمين بار سخناني به زبان آورده بود که قمي ها را به واکنش واداشته بود. او در اين اظهارات از دوستي با مردم اسرائيل صحبت کرده بود که بازتاب گسترده داخلي و خارجي داشت. مراجع تقليد نيز ساکت نبودند و هر کدام در سخنان جداگانه يي خواستار برکناري رحيم مشايي شدند. اين نخستين مرتبه يي نبود که آنها درباره مشايي تذکر مي دادند. پيش از اين نيز روحانيون در چند ماجراي ديگر خواستار برخورد و برکناري مشايي شده بودند، اما احمدي نژاد در همه موارد سياست سکوت پيشه کرد. ولي شايد او گمان نمي کرد ماجراي قهر قم از دولت چنين شاخ و برگ پيدا کند.

قضيه سخنان رحيم مشايي با سخنان مقام معظم رهبري که طرفين را به گذشتن از اين ماجرا دعوت کردند، فيصله پيدا کرد، اما آشتي روحانيون را براي دولتمردان نهم به همراه نداشت چرا که دلگيري آنها فراتر از همين دو موضوع بود.

اولين موضوعي که زمينه تيرگي روابط را فراهم کرد، در همان ماه هاي آغازين کار دولت نهم بود. همان زماني که احمدي نژاد اعلام کرد به نيويورک خواهد رفت تا با سخنراني در اجلاس عمومي سازمان ملل متحد مواضع ايران را براي جهانيان تشريح کند. سفر او به نيويورک با خير و خوشي به پايان رسيد ولي بعد از بازگشت وي به نحو ديگري ادامه پيدا کرد. هنوز مراسم استقبال از بالاترين مقام اجرايي ادامه داشت که يکي از سايت هاي منتسب به اصولگرايان فيلمي از احمدي نژاد منتشر کرد که طي آن او براي آيت الله جوادي آملي خاطرات سفرش را نقل مي کرد. احمدي نژاد در اين جلسه مدعي شد هنگام سخنراني در سازمان ملل هاله يي از نور وي را احاطه کرده بود. انتشار اين فيلم انتقادهاي بسياري را به همراه داشت و روحانيون نيز از او خواستند با سخناني از اين دست، زمينه تضعيف دين را فراهم نکند.

با بالا گرفتن اعتراض ها «محمدناصر سقاي بي ريا» از شاگردان ارشد محمدتقي مصباح يزدي و دانش آموخته دانشگاه «هيوستون» امريکا به سرعت روانه قم شد تا از علما رفع تکدر خاطر کند. او در انجام اين وظيفه تا حدودي نيز موفق بود و بعد از مدتي اين پرونده به بايگاني سپرده شد.

درهاي خانه روحانيون دوباره به روي دولتمردان گشوده شد و حمايت هاي سابق که به واسطه شعارهاي مردم محور با رنگ و بوي مذهب نثار کابينه شده بود، ادامه پيدا کرد.

احمدي نژاد هر چند همچون دو رئيس جمهور قبل از خويش- اکبر هاشمي رفسنجاني و سيدمحمد خاتمي- معمم نبود، اما از اقبال بيشتري در قم برخوردار بود.

او به جز اينکه از حمايت بي دريغ و آشکار «محمدتقي مصباح يزدي» برخوردار بود، به دليل شعارهايي که درباره عدالت محوري و تشکيل دولت اسلامي زده بود، نظر مراجع و علما را نيز جلب کرده بود.

البته در اين مسير نبايد نقش مصباح يزدي رئيس موسسه امام خميني را ناديده گرفت که با گسيل داشتن شاگردان طلبه اش به بدنه نهاد رياست جمهوري فرصت ايجاد روابط مستمر قم - پاستور را فراهم کرد. اما با وجود چنين امکاناتي لبخندهاي رضايت خيلي زود به اخم تلخ بدل شد.

هنوز مدت زماني از استقرار محمود احمدي نژاد در نهاد رياست جمهوري نگذشته بود که او دست به کار نوشتن نامه يي شد که به مثابه گذاشتن سنگي روي سد مسير تهران- قم بود. او در اين نامه به علي آبادي رئيس سازمان تربيت بدني دستور داد حضور زنان در ورزشگاه ها را آزاد اعلام کند. امضاي چنين حکمي همان و برخاستن صداي اعتراض از هر کجا همان. آيات عظام صافي گلپايگاني، ميرزا جواد تبريزي و مکارم شيرازي هر کدام به صورت جداگانه با اين تصميم مخالفت کردند و آيت الله محمدفاضل لنکراني نيز فتوا داد شرکت بانوان در مکان هاي عمومي ورزشي همراه با مردان جايز نيست.

حتي مصباح يزدي نيز در پيامي شفاهي از اقدام احمدي نژاد گلايه کرد. وقوع اين اتفاق نخستين بارقه ها از نارضايتي نسبت به مشاور روحاني احمدي نژاد بود چرا که درباره صدور چنين حکمي با مراجع تقليد و روحانيون ارشد مشورت نشده بود.

اعتراض علما تا زمان ارسال پيام مقام معظم رهبري مبني بر لحاظ کردن نظر مراجع و مخالفت با تصميم دولت، ادامه داشت. اين مساله هرچند با پيام رهبري به پايان رسيد، ولي دلخوري ها تازه در آغاز راه بود چرا که به فاصله اندکي فيلم ديدار احمدي نژاد با جوادي آملي منتشر شد و درحالي که کدورت ها به صورت کامل رفع نشده بود، ماجراي ديگري بر زخم روحانيون افزود.

احمدي نژاد اندکي بعد دوباره قلم به دست گرفت و اين بار نامه يي به پاپ نوشت. آيت الله صافي گلپايگاني از نخستين مراجعي بود که موضع گيري صريح کرد و نامه رئيس جمهور به پاپ را آن هم تنها چند روز بعد از اظهارات پاپ عليه اسلام به «اشتباه بزرگ» تعبير کرد.

بعد از اين موضع گيري دوباره مشاوران روحاني، واسطه ها و حتي اعضاي کابينه يک به يک روانه قم شدند تا به دغدغه هاي ديني، مذهبي حوزه علميه قم پاسخ دهند. آنها براي آشتي دادن روحانيون و دولتمردان بودجه هايي را براي رونق و توسعه اماکن مذهبي اختصاص دادند تا شايد اين روش افاقه کند و دل قم را به دست آورند - هرچند در اتخاذ چنين سياستي موسسه مصباح يزدي بيش از ساير مراکز بهره برد - به هرحال اين روش هاي درماني موثر بود و قم بار ديگر به دولت روي خوش نشان داد. اما نمودار سطح روابط آنها بعد از مدت زماني دوباره سير نزولي پيدا کرد. سياست هاي اقتصادي دولت نهم و موج گراني ها از يک طرف و اظهارات احمدي نژاد و کابينه اش درباره حمايت امام زمان(عج) از دولت نهم مسبب دلگيري هاي مجدد شد.

در اين اتفاق باز هم پاي انتشار يک فيلم در ميان بود اما اين مرتبه نه در يک سايت، بلکه در صدا و سيما. پخش سخنراني محمود احمدي نژاد در جمع طلاب مشهد براي چندمين مرتبه قم را به تکاپو واداشت. رئيس جمهور براي طلاب مشهد از دومين سفرش به نيويورک و سخنراني در دانشگاه کلمبيا نقل مي کرد. او مدير اصلي سخنراني خود در آن مراسم را «امام زمان(عج)» معرفي کرد و گفت؛ «قضيه دانشگاه کلمبيا مگر چيزي جز مديريت امام زمان(عج) بود؟ آنها مي خواستند من تعادل عصبي خود را از دست بدهم و از آنجا بروم، ولي من خنديدم و سخنراني هم کردم و ديديد که گفته شد 500 ميليون بيننده داشته است. اين چيزي جز مديريت امام زمان است؟»

احمدي نژاد که در اواخر دومين سال رياست جمهوري اش،از مديريت جهان هم ياد کرده است، ادامه داد؛ «امام زمان دارد جهان را مديريت مي کند و ما داريم مي بينيم دست هدايت آقا امام زمان در همه کشور نمايان است.» او در نهايت درخواست کرد فوراً مسائل داخلي کشور جمع و جور شود تا دولت به مديريت در عرصه جهاني بپردازد.

اظهارات احمدي نژاد بدون واکنش نماند و به جز روحانيون قم، روحانيون مجلس هفتم نيز وارد عرصه شدند. «علي عسگري» نماينده مشهد اظهارات رئيس دولت نهم را شانه خالي کردن از زير بار مسووليت هاي اجرايي دانست و به احمدي نژاد توصيه کرد؛ «بهتر است ايشان پاسخگوي مسائل مبتلابه جامعه مانند گراني و تورم باشند و تکيه گاه شان عرش نباشد، زميني فکر کنند و به مديريت اجرايي بپردازند.»«غلامرضا مصباحي مقدم» سخنگوي وقت جامعه روحانيت مبارز نيز از تريبون مجلس گفت؛ «اگر خداي ناکرده، مقصود ايشان اين باشد که امام زمان از رفتارهاي دولت حمايت مي کند بايد پاسخ داد که چنين چيزي غلط است. قطعاً امام زمان تورم 20 درصدي را نمي پسندند و مورد رضايت ايشان نيست و از اين کار حمايت نمي کنند.»به جز نگراني از ناموفق بودن سياست هاي اقتصادي دولت نهم، دغدغه ديگري هم براي روحانيون وجود داشت و آن خدشه به دين و رواج خرافه در اسلام بود که بارها تذکر داده شد.اظهارات احمدي نژاد نشان داده بود او از عقايدش نسبت به پشتيباني امام زمان از دولت تحت مسووليتش برنگشته است و اگر بعد از سخنانش درباره «هاله نور» ديگر سخني به ميان نياورده به معناي تغيير نظرش نبوده است. به همين دليل آيت الله مهدوي کني دبيرکل جامعه روحانيت مبارز و ريش سفيد اصولگرايان که در انتخابات از احمدي نژاد حمايت هاي بي بديلي کرد، به او تذکر داد روحانيون را ابزار فرض نکند.

ورود مهدوي کني به جمع روحانيون منتقد عملکرد احمدي نژاد و يارانش نشان از آن داشت که مراجع و طلاب ديگر به اين سادگي ها نمي توانند نظرشان را نسبت به دولت تغيير دهند. شايد از همين رو بود که تلاش هاي دولت نيز براي بهبود روابط ديگر چون سال هاي اول پررنگ نبود. حتي احمدي نژاد به انتقادهاي روحانيون و فعالان سياسي همفکرش در مصاحبه مطبوعاتي اش پاسخ داد و گفت؛ «مي خواهم يک توصيه کنم، بعضي ها اعتقادات را وارد بازي هاي سياسي نکنند، اينها اعتقادات ما است.»

اين نخستين مرتبه يي بود که احمدي نژاد به روحانيون جواب مي داد، ولي او براي انتقادهاي پي درپي آنها از گراني ها و تورم افسارگسيخته پاسخي نداشت. آيت الله نوري همداني، آيت الله صافي گلپايگاني، آيت الله مکارم شيرازي و آيت الله موسوي اردبيلي نسبت به مشکلات اقتصادي مردم انتقاد کردند و خواستار حل و فصل آن شدند. با اين حال احمدي نژاد اين ايراد روحانيون از دولتش را نپذيرفت و با ارائه آمارهاي متعدد دستاوردهاي کابينه را پيش روي روحانيون قم قرار داد. او البته اين شيوه را براي يارانش هم در پيش گرفت و در پشتيباني از اسفنديار رحيم مشايي، علي کردان و وزيران اقتصادي اش در مقابل انتقادهاي گسترده سنگ تمام گذاشت. چنين رويه يي سرانجام سبب شد يکي از حاميان وي به طور مستقيم روحانيون را مورد اشاره قرار دهد و از آنها بخواهد از سر راه دولت کنار بروند.

با چنين شرايطي در آخرين سال رياست جمهوري محمود احمدي نژاد روابط تهران - قم به تيره ترين سطح ممکن رسيده است. آيا راهي براي ترميم اين رابطه وجود دارد؟ آيا دولتمردان نهم بنايي براي بهبود رابطه دارند؟ آيا آنها خود را بي نياز از حمايت روحانيون و مراجع در دهمين انتخابات رياست جمهوري مي بينند؟ اينها سوال هايي هستند که پاسخ آن را تنها دولتمردان نهم مي دانند.

منبع: اعتماد
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
پنجره
ویژه های سایه