sayenews.com

کد خبر : ۵۰۷۶
پ
تاریخ انتشار : ۳۰ خرداد ۱۳۹۰ - ۱۱:۰۲
به نظر می آید روشنفكران جامعه امروز ایران به جای رسالت سیاسی و انقلابی كه در دهه‌های گذشته داشتند و تلاش هماهنگ آنها زمینه شكل‌دهی و پیروزی انقلاب اسلامی شد و نیز در ادامه، حضور آنها ضرورت استقرار نظم جدید سیاسی و اجتماعی بود،‌ باید حضور امروزین‌شان بیشتر اجتماعی و فرهنگی باشد و كمتر سیاسی. این نقش باید بیشتر اثباتی باشد تا انقلابی و در نهایت میاندارانه باشد تا طرفدارانه.
دكتر تقی آزادارمكی در یادداشتی برای پارسینه نوشت:

درست است كه گفته می شود جامعه ایرانی دارای مشكل نیست یا اینكه مشكلات آن كم است، ولی واقعیت های جاری كه ریشه در تجربه همه ما دارد نشان از وجود تنوع، تكثر و فراگیری مشكلات متعدد اجتماعی در جامعه ایرانی است. ضمن اینكه حوزه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر یك به تنهایی دچار مشكلات خاص است.

نقاط اتصال و ارتباط این حوزه ها نیز دچار مشكل شده اند. به طور خاص می توان از نقاط مشكل ساز و مشكل آفرین حوزه سیاست با فرهنگ یا سیاست با اقتصاد یاد كرد. تنوع و تكثر مشكلات با الگوهای جدید و ناشناخته می تواند به نوعی خنگی اجتماعی و بی توجهی افراد و جامعه نسبت به وضعیت جاری بینجامد.

جامعه ای با همه مشكلات و مسائل می تواند باقی بماند كه حوزه فرهنگ آن جامعه بی‌مشكل باشد. اگر جامعه، دچار مشكلات اخلاقی و فرهنگی شود، شرایط مدیریت و ساماندهی را از دست داده و بر شدت مشكلات دیگر حوزه ها می افزاید. مشكلات روحی، اخلاقی و فرهنگی در جامعه نشان از بحرانی شدن جامعه است. اگر نرخ خودكشی، قتل و تجاوز، بی احترامی به حقوق افراد و خشونت نسبت به نزدیكان اعم از فرزندان، والدین و همسران در جامعه ای زیاد شود، این امور حاكی از افزایش ساده و بی‌معنی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی نیست.

زیرا افزایش نرخ این نوع حوادث نشان از اختلال در خودمانی‌ترین، نزدیكترین و مهم ترین واحدهای اجتماعی چون خانواده است.

اگر خانواده در جامعه ایرانی دچار اختلال شود، مشكلاتی كه در حوزه ها و نهادهای دیگر اجتماعی جامعه ایرانی وجود دارد، چندین برابر شده و ممكن است به اختلال در نظام كاركردی جامعه یا اعتراض عمومی منجر شود. هر یك از این دو اعتراض و واكنش در سطح كلی دربردارنده نتیجه (نتایج) مفید و مناسب نیست.

اگر اختلال در نظام كاركردی بروز كند، جامعه در سطح كلی دچار بحران شده و می تواند حوادث مهمی نیز همراه داشته باشد، و اگر اعتراض عمومی به نام دفاع از جامعه یا گروه خاص یا حمایت از عفت عمومی در شهری و منطقه ای بروز كند، احتمال شكل گیری گفتمان اعتراضی جدید با جهت گیری فرهنگی و اخلاق‌مدار در جامعه ای كه داعیه اخلاق مداری است، وجود داشته و در نهایت ضرورت عبور از گفتمان رسمی اخلاق مدار به گفتمان جدید و غیر رسمی اخلاق‌گرا پیش خواهد آمد.

در این جهت‌گیری رویكرد است كه نیروی محوری جریان جدید می تواند روشنفكران یا نیروهای بی نام و نشان باشند. اگر افراد و جامعه خوش اقبال باشد و كار و مدیریت به دست روشنفكران و اصحاب اندیشه بیفتد، جامعه با كمترین گرفتاری، پوست جدید خواهد انداخت و به راه و كارش ادامه خواهد داد. اما اگر نیروی‌محوری، افراد و گروه‌های ناشناخته و خودمدار باشند، آشفتگی فرهنگی و فكری بروز كرده و به جای ارتقای فرهنگی، لمپنیسم فرهنگی و اجتماعی بروز و ظهور خواهد كرد و جامعه گام‌های بسیاری به عقب خواهد گذاشت.

برای برون رفت از وضعیتی كه به طور سریع و همه جانبه در حال ظهور و بروز است، بهتر است مدعیان اخلاق و فرهنگ جامعه اعم از صاحب نظران ادبی و فرهنگی و روشنفكران و روحانیون به نقد و بررسی موقعیت جدید آسیبی در مناسبات اجتماعی و فرهنگی ایران اقدام كرده و با تجزیه وتحلیل الگوهای حاكم بر مشكلات و آسیب های اجتماعی و فرهنگی، نقش میانداری تاریخی‌شان را به عهده بگیرند.

حضور این نیروی اجتماعی و فرهنگی در دوره جدید نشان از بلوغ و در عین حال دریافت خطری است كه در حال وقوع است. با میانداری این نیروی اجتماعی ضمن اینكه آسیب های ناشی از به هم ریختگی اجتماعی و اختلال كاركردی كاهش خواهد یافت، امكان های مناسبی در معنادهی به شرایط پیش رو فراهم خواهد شد.

به نظر می آید روشنفكران جامعه امروز ایران به جای رسالت سیاسی و انقلابی كه در دهه‌های گذشته داشتند و تلاش هماهنگ آنها زمینه شكل‌دهی و پیروزی انقلاب اسلامی شد و نیز در ادامه، حضور آنها ضرورت استقرار نظم جدید سیاسی و اجتماعی بود،‌ باید حضور امروزین‌شان بیشتر اجتماعی و فرهنگی باشد و كمتر سیاسی. این نقش باید بیشتر اثباتی باشد تا انقلابی و در نهایت میاندارانه باشد تا طرفدارانه.

نقش‌آفرینی ایجابی، میاندارانه و ساماندهنده آسیب های اجتماعی می تواند زمینه ای برای استقرار مجدد جامعه و فرهنگ و زندگی روزمره‌ای شود كه به واسطه سیاستمداری، دچار نابسامانی شده است.

این‌بار هم روشنفكران و مدعیان اخلاق و فرهنگ جامعه باید برای اجتناب از وارد شدن به دوره تزاحم‌های بنیادی تلاش كنند تا جامعه كمتر سیاسی تعریف شود.
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
پنجره
ویژه های سایه